1. جغرافیای دریایی و مسیرها
منشاء حمل و نقل آبی از طریق رودخانه به حدود 3200 سال پیش از میلاد مسیح در مصر باستان برمی گردد. حمل و نقل دریایی همواره حمایت کننده اصلی تجارت جهانی بوده است ، برای بسیاری از کشورها، طرح قدرت دریایی مورد توجه استراتژیک قرار گرفت. قدرت های استعماری اروپا ، به طور عمده اسپانیا ، پرتغال ، انگلیس ، هلند و فرانسه برای اولین بار از قرن شانزدهم یک شبکه جهانی تجارت دریایی معتبر را تأسیس کردند. بیشتر فعالیت های حمل و نقل دریایی در حوالی دریای مدیترانه ، اقیانوس شمالی هند ، اقیانوس آرام و اقیانوس اطلس شمالی از جمله کارائیب ، متمرکز شده است. بنابراین ، دسترسی به کالاهای تجاری چه در گذشته چه در حال عامل اصلی تنظیم شبکه های دریایی است.
با توسعه موتور بخار در اواسط قرن نوزدهم ، شبکه های تجاری گسترش یافتند زیرا کشتی ها دیگر مشمول الگوهای باد غالب نبودند. بدین ترتیب با افتتاح کانال سوئز در نیمه دوم قرن نوزدهم، تجارت دریایی از طریق اقیانوس آرام تشدید یافت. در قرن بیستم با تغییر در تجارت بین المللی، حمل و نقل دریایی بصورت نمایی رشد کرد. از سال 2008 ، تجارت دریایی 89.6٪ تجارت جهانی از نظر میزان و 70.1٪ از نظر ارزش را به خود اختصاص داده است. حمل و نقل دریایی از نظر مالکیت و بهره برداری، یکی از صنایع بین المللی است.
مسیرهای دریایی ، کریدورهایی با عرض چند کیلومتر هستند که در تلاش اند با پیوند بندرها به عنوان عناصر رابط دریایی – زمینی ، از ناپیوستگی حمل و نقل زمینی خودداری کنند. مسیرهای دریایی تابعی از نقاط واجب عبور و مرور است که شامل مکانهای استراتژیک ، محدودیتهای فیزیکی (سواحل ، بادها ، جریانهای دریایی ، عمق ، صخره ها ، یخ) و مرزهای سیاسی می باشد. در نتیجه ، مسیرهای دریایی قوس هایی بر روی سطح آب کره زمین ترسیم می کنند، زیرا حمل و نقل دریایی بین قاره ای سعی در دنبال کردن فاصله دایره بزرگ را دارد. مسیرهای دریایی با محدوده های دریایی دارای مناطق اصلی تجاری که خدمات حمل و نقل دریایی در آن یا میان آن ها مستقراند، ارتباط برقرار می کنند.
جدیدترین تحولات فن آوری مؤثر بر حمل و نقل دریایی ، بر اصلاح کانال های آب متمرکز شده است (مانند لایروبی کانال های بندری). افزایش اندازه ، اتوماسیون و تخصص کشتی ها (به عنوان مثال کشتی های کانتینری، تانکر، حامل فله بر) نیز مورد توجه قرار گرفته است. این امر نیازمند توسعه تأسیسات گسترده ترمینال بندری برای پشتیبانی از الزامات فنی حمل و نقل دریایی است. ترافیک دریایی با افزایش تقاضای انرژی (عمدتا سوخت های فسیلی)، جابجایی مواد اولیه ، محل استقرار بازارهای خرده، عمده و رشد تجارت کالاهای واسطه ای و تمام شده سازگار است. با این حال ، این روند یکنواخت نیست و سطوح مختلف اتصال به شبکه های حمل و نقل جهانی مشاهده می شود. توده حمل و نقل به جریانهای منظم در مسافت های طولانی بدون عواقب نیست و در هنگام تصادفات تأثیرگذار بر تانکرهای نفتی می تواند منجر به بلایای بزرگ زیست محیطی شود.
حمل و نقل آبی ، حتی اگر کند و انعطاف ناپذیر باشد، ظرفیت بالا و جریان مداوم را ارائه می دهد. رابط رودخانه / زمین اغلب به زیرساخت های حمل و نقل تکیه کمتری دارد و بنابراین برای فعالیت های وابسته مجازتر است. بنادر کمتر به حمل و نقل رودخانه ای ربط دارند ، اما مراکز اصلی رودخانه ای ادغام فزاینده ای با حمل و نقل دریایی و زمینی ، به ویژه با کانتینرینگ را تجربه می کنند. میزان ادغام برای حمل و نقل رودخانه ای از سیستم های توزیع کاملاً جدا شده تا سیستم های کاملاً یکپارچه متفاوت است. در مناطقی که توسط شبکه های هیدروگرافیکی تأمین شده اند، حمل و نقل رودخانه ای می تواند یک حالت ممتاز برای حمل و نقل بین فعالیت های اقتصادی باشد. در حقیقت ، چندین منطقه صنعتی در امتداد محور رودخانه اصلی پدید آمده اند زیرا در ابتدا این حالت در ابتدا عامل مهم صنعتی سازی بود ولی اخیراً ، با ایجاد یک رابط مستقیم بین سیستم های رودخانه ای و دریایی ، ناوبری رودخانه و دریا نیز ابعاد جدیدی را برای حمل و نقل رودخانه فراهم می کند.